Bjargráð og meðferð

Engin lækning er til við misophoniu enn sem komið er. Margir finna þó leiðir sem gera daglegt líf mun bærilegra, og meðferð hjá fagfólki lofar góðu.

Í daglegu lífi

Það sem hjálpar einum hjálpar ekki endilega öðrum. Gott er að prófa sig áfram og finna sitt eigið safn af bjargráðum.

Að stjórna hljóðumhverfinu

  • Heyrnartól með hljóðdeyfingu (noise cancelling) eða eyrnatappar með tónlist eða hlaðvarpi undir.
  • Hvítt suð eða annað jafnt bakgrunnshljóð, til dæmis vifta, sem dregur úr því hvað einstök hljóð standa upp úr.
  • Rólegur staður heima eða í vinnunni sem hægt er að fara á þegar þarf.
  • Að velja sér sæti með hugsun: í enda borðs, við opnar dyr eða þar sem auðvelt er að standa upp.

Að ná tökum á viðbrögðunum

  • Rólegur og djúpur andardráttur þegar maður finnur viðbrögðin byrja.
  • Núvitund og slökun, til dæmis að spenna og slaka vöðvum í röð, til að draga úr spennu í líkamanum yfir daginn.
  • Að minna sig á að hljóðið er ekki gert manni til höfuðs. Sá sem smjattar er yfirleitt alveg grunlaus.
  • Að skipuleggja fyrir fram: vita hvenær erfiðar aðstæður koma upp og hvað maður ætlar að gera þá.

Að tala um það

  • Að útskýra misophoniu fyrir fólkinu í kringum sig í rólegheitum, ekki í miðju kasti. Síðan Fyrir aðstandendur getur hjálpað.
  • Að gera samkomulag fyrir fram, til dæmis um tónlist við matarborðið eða að fá að borða á öðrum tíma þegar dagurinn hefur verið erfiður.

Eitt þarf að varast: ef maður forðast sífellt fleiri aðstæður getur heimurinn minnkað smátt og smátt. Bjargráð virka best þegar þau hjálpa manni að taka þátt, ekki þegar þau koma í staðinn fyrir þátttöku.

Meðferð

Rannsóknir á meðferð við misophoniu eru enn fáar og flestar litlar, en nokkrar leiðir lofa góðu:

  • Hugræn atferlismeðferð (HAM). Mest hefur verið rannsakað af þessari tegund meðferðar. Unnið er með hugsanirnar og tilfinningarnar sem kvikna, þol gagnvart óþægindum er byggt upp og oft er unnið með stigvaxandi nálgun við kveikjuhljóð. Fyrstu rannsóknir, þar á meðal tilraunarannsókn frá Duke-háskóla 2024, sýna að einkenni geta minnkað.
  • Endurmat á hugsunum. Hluti af HAM þar sem maður lærir að túlka aðstæður á nýjan hátt. Ný rannsókn bendir til að það dragi úr ytri viðbrögðum eins og reiðiköstum.
  • Hljóðmeðferð hjá heyrnarfræðingi. Sumir heyrnarfræðingar vinna með hljóðgjafa og ráðgjöf, oft samhliða sálfræðimeðferð.

Engin lyf eru sérstaklega viðurkennd við misophoniu. Ef annað ástand fylgir, til dæmis kvíði eða þunglyndi, getur meðferð við því líka létt á misophoniunni.